ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΟΣΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Αὐτό τό ἐρώτημα ὑποβάλλει ὁ προφήτης Ἠσαΐας καί σπεύδει νά τό ἀπαντήσει, ὅπως θά τό παραθέσομε καί θά τό ἐξηγήσομε πιό κάτω. Καί ἀναφέρεται, κατ’ ἀρχή, ὁ Προφήτης στά ἀγγελικά τάγματα, τά ὁποῖα, κατά τήν Ἁγία Γραφή, ἀποτελοῦν καί συνιστοῦν τόν πνευματικό κόσμο, ὁ ὁποῖος, πάλι, σύμφωνα μέ τή Γραφική πληροφορία, κατά τήν τρίτη δημιουργική μέρα δηλώνουν τήν παρουσία καί τό ἔργο τους. Μᾶς πληροφορεῖ, σχετικά, τό βιβλίο τῆς Γένεσης: «Ὅτε ἐγενήθησαν ἄστρα, ᾔνεσάν με φωνῇ μεγάλῃ πάντες ἄγγελοί μου» (Ἰώβ 38, 7). Ὡστόσο, πρέπει ἐδῶ νά εἰπωθεῖ, γιά τούς ἀγγέλους, ὅτι προηγήθηκε ὁ χρόνος τῆς κατασκευῆς τους καί μάλιστα πρό τῆς δημιουργίας τοῦ φυσικοῦ κόσμου. Κατά τήν ἑρμηνεία τῶν ἁγίων Πατέρων μας, ὑπῆρξε πρῶτα ἡ παραγωγή ἀπό τόν τριαδικό Θεό τοῦ πνευματικοῦ κόσμου, τῶν ἀγγέλων δηλαδή, καί στή συνέχεια ἀκολούθησε ἡ δημιουργία τοῦ κτιστοῦ-συμπαντικοῦ κόσμου, μέ ὅ,τι αὐτός περιέχει. Καί στό τέλος κορυφώνεται σύνολης τῆς δημιουργίας ἡ πλάση τοῦ ὑπεροχότερου τῶν δημιουργημάτων, τοῦ ἀνθρώπου, ὡς τοῦ πνευματοϋλικοῦ κόσμου.
Καί οἱ «ἐκφαντορικαῖς ἐπωνυμίαις» τῶν ἀγγελικῶν δυνάμεων, κατά τόν ἅγιο Διονύσιο τόν Ἀρεοπαγίτη, εἶναι ἐννέα: Θρόνοι, Χερουβίμ, Σεραφίμ, Ἐξουσίες, Κυριότητες, Δυνάμεις, Ἄγγελοι, Ἀρχάγγελοι καί Ἀρχές. Ὑπολείπεται ἡ ἐκφαντορία τῶν ἀγγέλων μέ ἀρχηγό τόν Ἑωσφόρο, τό διακόσμημα τῶν ὁποίων ἦταν ἡ λαμπρότητα καί ἡ φωτοχυσία.
Καί οἱ Ἀγγελικές αὐτές ὑπάρξεις εἶχαν «θεοειδή» κατασκευή καί ἀποτύπωναν-ἐξέφραζαν «τήν ἀρχοποιόν ἀρχήν», δηλαδή τόν κατασκευαστή τους Θεό, κατά τόν ἅγιο Κύριλλο Ἰεροσολύμων, φέροντας «θεῖον καί ὑπερκόσμιον κάλλος».
Ἀσφαλῶς, καί δέν ἔπλασε ὁ τριαδικός Θεός τό σύνολο καί τό ἀναρίθμητο πλῆθος τῶν ἀγγελικῶν δυνάμεων εὐθύς ἀμέσως, ἀλλά πολυπλασιάσθησαν ἄγγελοι ὑπό ἀγγέλων, ἄγγελος ἀπό ἄγγελο, ὥστε νά πληθυνθοῦν «ἐν μυριάσιν ἀπείροις αἱ στρατιαί των», κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης, καί, ἀναμφίβολα κατά τρόπο ἄγνωστο καί, κατά τόν ἴδιο Πατέρα, «ἀνεπινόητον στοχασμοῖς ἀνθρωπίνοις».
Καί τό ἔργο τῶν ἀγγέλων, πάλι, κατά τήν Ἁγία Γραφή καί τή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἦταν καί παραμένει ἡ «ἐν ἀσιγήτοις καί ἀκαταπαύστοις στόμασι» δοξολογία τοῦ τριαδικοῦ Θεοῦ καί ἡ «ἐν ταυτῷ» λειτουργική διακονία τῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ.
Αὐτοῦ, λοιπόν, τοῦ ὑπέροχου κόσμου, ὡς κοσμήματος, ὑπῆρχε καί ὁ Ἑωσφόρος, ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ ἀγγελικοῦ του κόσμου. Καί τά θεῖα προσόντα, μέ τά ὁποῖα προικοδοτήθηκαν οἱ ἀγγελικές αὐτές δυνάμεις, ἦταν ἀναβαθμισμένα, ἄν κρίνει κανείς ἀπό τό μέγεθος τῆς πρόκρισης τῆς ἀθέμιτης προαίρεσής τους, τήν ὁποία διερμηνεύει καί διαδηλώνει ὁ προφήτης Ἠσαΐας. Καί, δυστυχῶς, αὐτά, προέκρινε ὁ Ἑωσφόρος, ὡς θαυμαστά, καί τά ἀνέγνωσε στρεβλά καί ἐξέπεσε, χάνοντας τά θεόσδοτα προικοδοτήματά του.
Ἔτσι, κακῶς, διανοήθηκε: «Εἰς τόν οὐρανόν ἀναβήσομαι, ἐπάνω τῶν ἄστρων τοῦ οὐρανοῦ θήσω τόν θρόνον μου… ἀναβήσομαι ἐπάνω τῶν νεφελῶν, ἔσομαι ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ» (Ἠσ. 14, 12-14). Καί ἀνάλογα μᾶς ἀποκαλύπτει καί ὁ προφήτης Ἰεζεκιήλ: «Ὑψώθη ἡ καρδία σου ἐπί τῷ κάλλει σου, διεφθάρη ἡ ἐπιστήμη σου μετά τοῦ κάλλους σου» (Ἰεζ. 28, 17), λέγει ὁ Προφήτης.
Ναί. Καί οἱ δύο Προφῆτες προκρίνουν τόν Ἑωσφόρο μέ τούς περί αὐτόν ἀγγέλους, ὡς κατόχους φοβερῶν προσόντων καί «στίλβοντα καί φαιδρόν» τόν πλοῦτο τοῦ προσώπου τους, κατά τόν Ὠριγένη. Ὁπότε, ἀντί νά ἐκτιμήσουν καί ἀξιοποιήσουν θεοπρεπῶς τόν θεοτίμητο αὐτό θησαυρό τους, ὑποκινούμενοι ἀπό τόν ἀρχηγό τους Ἑωσφόρο, συμπαρασύρθηκαν καί προέκριναν καί ἀποπειράθηκαν νά «ἀναβοῦν εἰς τόν οὐρανόν», -καί αὐτό λέγεται μεταφορικά-, ὅπου ὁ θρόνος τοῦ Θεοῦ. Καί ἀποπειράθηκαν νά ἐκθρονίσουν τόν Θεό καί νά στήσουν τόν θρόνο τους «ἐπάνω τῶν νεφελῶν», δηλαδή τοῦ συμπαντικοῦ κόσμου! Κίνηση αὐτή καί ἀπόπειρα ἀντίθεη καί βλάσφημη.
Καί ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θά ἀναφερθεῖ στό τραγικό τόλμημα καί πάθημα ἀνεπίστρεπτο τοῦ Ἑωσφόρου καί θά πεῖ: «Ἐθεώρουν τόν σατανᾶν, ὡς ἀστραπήν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα» (Λουκ. ι΄ 18). Καί ἡ παρομοίωση αὐτή εἶναι χαρακτηριστική, ὑπό τήν ἔννοια, ὅτι ἡ ἀστραπή, ὡς φωτεινή κατάσταση, διασχίζει τόν οὐρανό, γιά νά καταλήξει ἐσβεσμένη καί σκοτεινή. Αὐτό τό κατάντημα τῶν πρώην ἀγγελικῶν ἔνδοξων δυνάμεων θά διεκτραγωδήσει καί ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, λέγοντας, ὅτι, μέ τό ἀνοσιούργημά τους αὐτό, φαίνεται νά παρουσιάζονται ὡς ἁλυσοδεμένοι οἱ δαίμονες στά τάρταρα, ἀναμένοντας νά δικασθοῦν κατά τήν ἡμέρα τῆς κρίσης στή Δευτέρα Παρουσία (Β΄ Πέτρ. β΄ 4).
Ὡστόσο, μέχρι τότε, ἀφοῦ ἀπώλεσαν τήν ἀρχική δόξα τους, ἀπέβαλαν καί κάθε ἴχνος ἀγαθότητας, γι’ αὐτό καί ἐκδικοῦνται τόν Θεό, τόν ὁποῖο δέν μποροῦν νά βλάψουν, στό πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου. Τό ἁμάρτημα τῶν Πρωτοπλάστων (Γεν. 3, 1-7) ἦταν ἡ πρώτη καί μεγάλη καί τραγική γιά τόν ἄνθρωπο ἐπιτυχία τοῦ Ἑωσφόρου. Καί ἔκτοτε ἐπακολούθησαν καί ἐπισυμβαίνουν πολλές ἧττες τοῦ ἀνθρώπου, ὡς θῦμα τοῦ διαβόλου. Γι’ αὐτό ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θά τόν ἀποκαλέσει «ἀνθρωποκτόνον» (Ἰω. η΄ 44). Ἀλλά καί ὁ Ἀπόστολος Πέτρος θά προτρέψει καί προειδοποιήσει τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας: «Νήψατε, γρηγορήσατε· ὁ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ, ζητῶν τίνα καταπίῃ» (Α΄ Πέτρ. ε΄ 8).
Γι’ αὐτό καί τά πάντα μετέρχεται καί μηχανεύεται ὁ σατανᾶς, προκειμένου νά πολεμήσει καί παρασύρει τόν ἄνθρωπο, προπάντων, τόν τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι, θά προειδοποιήσει καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Αὐτός γάρ ὁ σατανᾶς μετασχηματίζεται (μεταμορφώνεται ὕπουλα) εἰς ἄγγελον φωτός» (Β΄ Κορ. ια΄ 14). Καί τά πνεύματα τῶν δαιμόνων, θά τά ἀποκαλέσει καί ἡ Ἀποκάλυψη ὡς «βατράχους», γιά τήν ἐπιτηδειότητά τους νά κρύπτονται ὕπουλα καί νά ἐπιτελοῦν καταλυτικότερα τό ἀνόσιο ἔργο τους.
Ὡστόσο, δέν εἶναι ἀκαταμάχητη ἡ δύναμή τους. Καί θά μᾶς προτρέψει ἐπί τούτου ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος: «Ἀντίστητε τῷ διαβόλῳ καί φεύξεται ἀφ’ ὑμῶν» (Ἰακ. δ΄ 7). Καί ἕνα ἀρχαῖο πρωτοχριστιανικό κείμενο (β΄ αἰ. μ.Χ.), τό ὁποῖο ἐπιγράφεται «Ποιμήν τοῦ Ἑρμᾶ», μᾶς παραγγέλλει ὅτι ἡ δύναμη τοῦ σατανᾶ εἶναι τόση, «ὡς στρουθίον». Ἀλλά καί ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος μᾶς συμβουλεύει: «Ἰησοῦ ὀνόματι μάστιζε πολεμίους». Ἡ ἐπίκληση καί μόνο τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ: «Κύριε, Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», ἡ μονολόγιστη αὐτή εὐχή, ἀποτελεῖ μαστίγιο στά χέρια τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου.
Τά πιό πάνω γράφονται μέ τήν εὐκαιρία τῆς ἑορτῆς-σύναξης τῶν Ἀρχαγγέλων Μιχαήλ καί Γαβριήλ καί πασῶν τῶν ἐπουρανίων Δυνάμεων (8 Νοεμβρίου), ἐξ ἀφορμῆς τῆς πτώσης τοῦ Ἑωσφόρου, ἀλλά καί σέ ὑπόμνηση τῆς δικῆς μας σύναξης στή σκέπη τοῦ Θεοῦ μας!
