Νεα ενότητα στο Περιοδικό “Όσιος Θεόφιλος” της Αδελφότητος “ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ” . Από αυτό το μήνα ο Καθηγούμενος της Ι.Μ. Αγ. Τριάδος Σπαρμού Ολύμπου Αρχ. Νικάνωρ Παπανικολάου και πνευματικός της Αδελφότητος , γράφει και μεταφέρει αγιοπατερική παράδοση για την ανατροφή των παιδιών, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες προκλήσεις, προσπαθώντας να βοηθηθούν οι γονείς να βρούν τρόπο επικοινωνίας με τα παιδιά .
Διαβάστε εδώ το πρώτο κείμενο , όπως δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιανουαρίου:
Εἶναι κοινή ἡ διαπίστωση ὅτι, ἄν καί ἡ σύγχρονη ζωή ἔχει φέρει πολλές ἀνέσεις καί εὐκολίες στόν ἄνθρωπο, παράλληλα εἰσήγαγε καί πολύ ἄγχος καί ἀνασφάλεια σέ διάφορους τομεῖς. Οἱ ἄνθρωποι ὅλο καί περισσότερο ἀγωνιοῦν γιά τό αὔριο, γιά τίς συνθῆκες ζωῆς, γιά τήν κλιματική ἀλλαγή, γιά τήν ἀβεβαιότητα τῆς οἰκονομίας, γιά τίς πολεμικές συγκρούσεις τῶν λαῶν, γιά τή βία. Ὁλοένα καί περισσότερο αἰσθάνονται ὅτι πολύ λίγα πράγματα μποροῦν νά προγραμματίσουν καί νά ἐλέγξουν, μέσα σέ ἕνα περιβάλλον πού καθίσταται ὅλο καί πιό ἀνεξέλεγκτο. Ἡ ἀγωνία τους, ὁ φόβος καί ἡ ἀνασφάλεια κορυφώνεται κυρίως ἐντός τῆς οἰκογένειας καί ἰδιαίτερα στήν ἀνατροφή τῶν παιδιῶν, ἀφοῦ καταλαβαίνουν ὅτι οὔτε καί ἐκεῖ δέν μποροῦν νά ἔχουν τόν ἔλεγχο.
Κάθε γονέας θά ἤθελε νά μεγαλώσει τά παιδιά του σύμφωνα μέ τίς δικές του ἀξίες, ἰδέες, ἰδανικά, πρότυπα καί ἤθη. Ἀπό μιά ἡλικία καί μετά τό παιδί ἀπό μόνο του θά βρεῖ τόν προσανατολισμό του. Ὅμως, ὅσο εἶναι ἀνήλικο, εἶναι ὑπό τήν ἐποπτεία τῶν γονέων ἤ κηδεμόνων του, οἱ ὁποῖοι καί ἔχουν τήν εὐθύνη τῆς σωστῆς ἀνατροφῆς του. Πόσο ὅμως μπορεῖ ἕνας γονέας στή σημερινή ἐποχή νά ἔχει ὑπό τόν ἔλεγχό του τά παιδιά του; Καί τί πρέπει νά κάνει, ὥστε νά μήν τόν χάσει;
Αὐτά εἶναι ἐρωτήματα πού ἀπασχολοῦν ὅλους σχεδόν τούς σημερινούς γονεῖς, τό μεγαλύτερο μέρος τῶν ὁποίων κάποια στιγμή αἰσθάνεται ὅτι ἔχει χάσει τόν ἔλεγχο τῶν παιδιῶν του. Παλαιότερα αὐτό μπορεῖ νά γινόταν στήν περίοδο τῆς ἐφηβείας καί βέβαια σέ μικρότερο βαθμό. Τώρα ἔχει ἐλαττωθεῖ ἀρκετά τό ἡλικιακό ὅριο.
Ἰδιαίτερα στίς περιπτώσεις πού οἱ γονεῖς εἶναι πιό παραδοσιακοί καί πιό κοντά στήν Ἐκκλησία, θά ἤθελαν καί τά παιδιά τους νά ἀκολουθήσουν αὐτή τήν εὐλογημένη γραμμή. Ὅμως, ὅσο μεγαλώνουν τά παιδιά, κάποια ἀπό αὐτά παρασύρονται· εἴτε ἀπό φιλίες εἴτε ἀπό ἰδέες εἴτε καί ἀπό τά ἴδια τους τά πάθη.
Ἰδιαίτερα στήν ἐποχή μας, πού οἱ προκλήσεις εἶναι τεράστιες, τά ἐρεθίσματα ἀμέτρητα, ἡ τεχνολογία καλπάζουσα καί τό διαδίκτυο κυριαρχεῖ στίς ζωές τῶν νέων ἀνθρώπων, ἡ κατάσταση τείνει νά γίνει ἀνεξέλεγκτη. Καί ὅταν αὐτό ὅλο συνδυαστεῖ καί μέ λάθος χειρισμούς τῶν γονέων ‒ἀπό ἀμάθεια ἤ ἀμέλεια, ἀπό πολλή αὐστηρότητα ἤ πολλή ἐπιείκεια, ἀπό ἀψυχολόγητες συμπεριφορές‒ τότε τά ἀποτελέσματα εἶναι δυσάρεστα.
Γιά τούς ἀδιάφορους γονεῖς ἤ αὐτούς πού δέν πιστεύουν σέ ἀξίες καί ἰδανικά, σίγουρα δέν ὑπάρχει καμιά ἀγωνία γιά τήν πνευματική προκοπή τῶν παιδιῶν τους. Γιά ὅσους ὅμως θά ἤθελαν νά μεγαλώσουν τά παιδιά τους μέ ἦθος καί ἀξίες, ὁ προβληματισμός εἶναι μεγάλος.
Πάντοτε ὑπῆρχε ἡ ἀγωνία τῆς σωστῆς ἀνατροφῆς. Γι’ αὐτό ἄλλωστε καί ὑπάρχουν πολλά πατερικά κείμενα, μέσα στά ὁποῖα συναντοῦμε χρήσιμες πνευματικές συμβουλές τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας πρός τούς γονεῖς. Ὅλοι σχεδόν οἱ Πατέρες στά ἔργα τους, εἴτε ὡς ὁλοκληρωμένη μελέτη εἴτε διάσπαρτα στά διάφορα κείμενά τους, ἀναφέρονται στούς τρόπους σωστῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν.
Μποροῦμε νά ἀναφέρουμε ἐνδεικτικά τόν μεγάλο παιδαγωγό καί σοφό Ἱεράρχη, τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁλόκληρο λόγο γιά τήν ἀνατροφή τῶν παιδιῶν. Ἀλλά καί μέσα στά ἔργα του ὑπάρχουν συχνά ἀναφορές γιά τό ζήτημα. Εἶναι ἕνα θέμα, τό ὁποῖο ἰδιαίτερα τόν ἀπασχολεῖ. Καί δίνει συμβουλές βασισμένες στήν Ἁγία Γραφή καί στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, καί ἐφαρμοσμένες μέ πολλή ἐπιτυχία. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι, ξεκινώντας τήν πραγματεία του, ἀναφέρει: «Δέν θά σέ ὀνομάσω γονέα, ἐπειδή ἔφερες παιδί στόν κόσμο, ἀλλά μόνο ἐάν τό ἀναθρέψεις σωστά».
Βέβαια, καί πολλοί ἄλλοι Πατέρες ἀσχολήθηκαν μέ τό θέμα, ὅπως ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ὁ ὁποῖος, ἀντιλαμβανόμενος τή μεγάλη δυσκολία τῆς ὀρθῆς ἀνατροφῆς, τήν ὀνομάζει τέχνη τεχνῶν καί ἐπιστήμη ἐπιστημῶν: «Τῷ ὄντι γάρ αὕτη μοι φαίνεται τέχνη τις εἶναι τεχνῶν καί ἐπιστήμη ἐπιστημῶν, ἄνθρωπον ἄγειν, τό πολυτροπώτατον καί ποικιλώτατον ὄν». Ἐάν ἦταν τόσο δύσκολο σ’ ἐκεῖνες τίς ἐποχές, πόσο περισσότερο εἶναι σήμερα, πού ἐπικρατοῦν ὅλες αὐτές οἱ ἀνεξέλεγκτες συνθῆκες, πού ἀναφέραμε πιό πάνω.
Τά πράγματα εἶναι δύσκολα, ὄχι ὅμως καί ἀκατόρθωτα. Μπροστά σέ μιά δυσκολία, εἶναι λιποταξία νά στρουθοκαμηλίζουμε καί νά μήν ἀντιμετωπίζουμε τό πρόβλημα κοιτώντας το στά μάτια. Ἰδιαίτερα ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί ἔχουμε μάθει νά ἀγωνιζόμαστε μέ θάρρος καί ἐλπίδα.
Θάρρος, διότι ἔχουμε τά ὅπλα γιά νά πολεμήσουμε. Καί αὐτά εἶναι τό παράδειγμα καί οἱ συμβουλές τῶν Ἁγίων μας, ἡ προσευχή μας, ὁ Πνευματικός μας, οἱ πνευματικοί πατέρες, μητέρες καί ἀδελφοί μας (ἱερεῖς, κατηχητές, ἱεροκήρυκες, πνευματικά ἀδέλφια μας κ.λπ.). Ἐλπίδα, διότι γνωρίζουμε ὅτι πάνω ἀπό ὅλα εἶναι ὁ Θεός μας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀληθινός Πατέρας. Καί δέν θά μᾶς ἀφήσει μόνους καί ἀπροστάτευτους, ὅταν ἐμεῖς προστρέξουμε σ’ Αὐτόν.
Στά κείμενα πού θά ἀκολουθήσουν, θά προσπαθήσουμε νά μεταφέρουμε τήν ἁγιοπατερική παράδοση γιά τήν ἀνατροφή τῶν παιδιῶν, προσαρμοσμένη στίς σύγχρονες προκλήσεις, οἱ ὁποῖες ὡς βάση τους ἔχουν τά προαιώνια πάθη τῶν ἀνθρώπων (ἐγωισμός, φιλαυτία, ζήλια κ.λπ.), παρουσιάζονται ὅμως σήμερα μέ ἄλλες μορφές, καλυπτόμενες πίσω ἀπό τή σύγχρονη τεχνολογία καί ζωή.
Εὐελπιστοῦμε νά βοηθήσουμε, ἔστω καί στό ἐλάχιστο, τούς γονεῖς νά βροῦν τρόπους ἐπικοινωνίας μέ τά παιδιά τους. Καί νά τά βοηθήσουν, ὅσο γίνεται περισσότερο, γιά τή δική τους ὠφέλεια, ἀλλά καί συνολικά γιά τήν κοινωνική πνευματική πρόοδο.
