από το περιοδικό ΟΣΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ Απριλίου 2026
Πολύ πόνο ἔχουν οἱ ἄνθρωποι στίς μέρες μας. Τά βάσανα, οἱ στενοχώριες, οἱ ἀδικίες καί οἱ συμφορές εἶναι ἀτελείωτες. Ἀναρωτιόμαστε, γιατί ὁ Θεός ἀφήνει τόν ἄνθρωπο νά πονάει, νά ταλαιπωρεῖται καί νά βασανίζεται; Δείχνει σάν νά μή μᾶς λυπᾶται γιά ὅλα αὐτά, πού μᾶς συμβαίνουν. Αὐτό εἶναι τό αἰώνιο ἐρώτημα τοῦ ἀνθρώπου: Γιατί ὁ Θεός δέν σταματάει τόν πόνο;
Ἔχουμε τήν ἐντύπωση ὅτι, ἐάν δέν ὑπῆρχε ὁ πόνος στή ζωή μας, θά ἤμασταν πολύ καλύτερα. Κι ὅμως, ὁ πόνος –εἴτε σωματικός εἴτε ψυχικός– εἶναι εὐλογία Θεοῦ. Εἶναι ἐπίσκεψη τοῦ Θεοῦ στή ζωή μας, εἶναι ἄγγιγμα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἀπόδειξη ὅτι ὁ Θεός εἶναι δίπλα μας κι ἐνδιαφέρεται γιά μᾶς. Ἐκεῖ εἶναι πού φαίνεται ἡ μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ὄχι μόνο ὅταν μᾶς κάνει τά χατίρια καί χαρίζει τίς εὐλογίες Του. Ἀλλά κι ὅταν ἐπιτρέπει νά πονᾶμε.
Γιατί πρέπει νά πονέσουμε
Μέσα στόν καθένα μας ζεῖ ὁ παλαιός ἄνθρωπος μέ τά πάθη καί τίς ἁμαρτωλές ἐπιθυμίες του. Μέσα μας διαφεντεύει ἡ ἁμαρτία. Ἔχουμε ἐγωισμό, φιλαυτία, κακία καί ἀντιδροῦμε, ἐάν κάτι εἶναι ἀντίθετο μέ τό θέλημά μας. Ἔτσι, ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά πονέσει ὁ ἄνθρωπος γιά νά ταπεινωθεῖ καί νά ἔρθει ἔπειτα ἡ χάρις Του.
Ἄλλος τρόπος, γιά νά χτυπήσει ὁ ἄνθρωπος τήν ἁμαρτία πού ἔχει μέσα του καί νά σωθεῖ, δέν ὑπάρχει. Δέν ὑπῆρχε περίπτωση ἐμεῖς ἀπό μόνοι μας νά τό κάναμε αὐτό. Ὁπότε ἔρχεται ὁ Θεός καί μᾶς δίνει ἕνα χέρι βοηθείας. Ὅταν ὁ πόνος πάψει νά μᾶς ὠφελεῖ, ὁ Θεός θά τόν πάρει. Ἐάν ἐπιμένει, σημαίνει ὅτι χρειάζεται νά πονέσουμε λίγο ἀκόμη.
Σωστή ἀξιοποίηση τοῦ πόνου
Ὡστόσο, δέν ἀρκεῖ μόνο νά πονέσει κανείς, ἀλλά νά πάρει καί τήν κατάλληλη στάση στόν πόνο. Δηλαδή, ὅλο τό θέμα εἶναι, μέσα ἀπό αὐτό πού περνᾶμε, νά βροῦμε τόν Χριστό, νά πιστέψουμε στόν Χριστό καί νά ἐμπιστευτοῦμε τή ζωή μας σέ Αὐτόν. Ἀλλιῶς δέν ὠφελούμαστε.
Ἔτσι, αὐτό πού πρέπει νά κάνουμε τή δύσκολη ἐκείνη ὥρα εἶναι νά μή χάσουμε τήν ψυχραιμία καί τήν πίστη μας στόν Θεό, ἀλλά νά κάνουμε κουράγιο μέ τήν ἐλπίδα ὅτι ὁ Θεός εἶναι δίπλα μας, μᾶς σπλαχνίζεται καί μᾶς βοηθάει. Ἀκόμη, νά ἔχουμε τή βεβαιότητα ὅτι τήν ὥρα τῆς δοκιμασίας ἡ ψυχή μας λαμβάνει ὠφέλεια. Ἐάν πάρουμε αὐτή τή στάση, θά νιώσουμε ἀμέσως τόν πόνο νά μετριάζεται.
Τί νά κάνουμε
Νά βάλουμε αὐτό πού μᾶς συμβαίνει μέσα στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία μας. Ἐμεῖς νά σκεφτοῦμε ὅτι, ἀφοῦ ὁ εὔσπλαχνος Θεός τό ἐπιτρέπει, εἶναι γιά τό καλό μας. Καί μάλιστα, ὅσο μεγάλος εἶναι ὁ πόνος, τόσο μεγάλη εὐλογία θά ἔρθει στήν ψυχή μας.
Ὅπως ὁ Χριστός σταυρώθηκε γιά νά μᾶς σώσει ἀπό τήν ἁμαρτία, ἔτσι κι ἐμεῖς σηκώνουμε τόν δικό μας σταυρό. Νά μή θεωροῦμε ὅτι τά πράγματα πᾶνε καλά, ὅταν ὅλα μᾶς ἔρχονται βολικά. Νά ξεφύγουμε ἀπό αὐτή τή λογική τοῦ κόσμου.
Οἱ Ἅγιοι στίς δοκιμασίες δέν προσεύχονται ὁ Θεός νά τούς πάρει τόν πόνο, ἀλλά νά τούς δώσει ὑπομονή νά ἀντέξουν. Ὁ φόβος τους εἶναι νά μή δειλιάσουν, νά μήν τούς προδώσει ὁ κακός ἑαυτός τους. Γνωρίζουν ὅτι πίσω ἀπό αὐτό κρύβεται ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος θά μποροῦσε ἀμέσως νά τούς γλιτώσει.
Τό μυστικό λοιπόν, ὅταν ἔρθει ὁ πόνος, εἶναι νά μήν ἀντιδράσουμε καθόλου. Νά μή φοβηθοῦμε. Ἀντιθέτως, νά τόν ἀποδεχτοῦμε, νά μήν ἀντισταθοῦμε. Ὅσο πολεμάει κανείς τόν πόνο καί θέλει νά ξεφύγει ἀπό αὐτόν, τόσο ὁ πόνος δυναμώνει.
Ἄς ὑποθέσουμε λοιπόν ὅτι ἔρχεται μία δοκιμασία. Νά τήν ἀποφύγουμε δέν μποροῦμε, νά τή διορθώσουμε δέν γίνεται. Ἀντί νά ἀντιδροῦμε, ἀντί νά βουλιάζουμε στόν πόνο, τήν ὥρα ἐκείνη ἄς ἀφεθοῦμε στόν Θεό. Θά νιώσουμε ὅλο τό βάρος νά φεύγει ἀπό πάνω μας. Θά νιώσουμε τόν πόνο νά μετριάζεται. Θά ἔρθει ἕνα δροσερό ἀεράκι στήν ψυχή. Καί τό πιό σημαντικό, θά νιώσουμε τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ νά μᾶς περιβάλλει.
Τά ὀφέλη τοῦ πόνου
Πολλά εἶναι τά ὀφέλη πού δέχεται ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου μέσα ἀπό τόν πόνο. Ὁ ἄνθρωπος μαθαίνει νά πιστεύει στόν Θεό καί νά Τόν ἐμπιστεύεται. Μαθαίνει νά ἀγαπᾶ τόν Θεό. Ἔρχεται στήν ψυχή μετάνοια καί ταπείνωση. Ὁ πόνος εἶναι τό ἄροτρο, πού ὀργώνει τήν ψυχή καί ξεριζώνει τά πάθη. Ὁ πόνος ἀνακαινίζει τόν ἄνθρωπο καί τόν ὡριμάζει πνευματικά. Εἶναι μία εὐκαιρία νά βγεῖ κανείς ἀπό τό βόλεμα καί τήν ὀκνηρία του. Ὁ πόνος δουλεύει μέσα στόν ἄνθρωπο καί τόν βοηθάει νά φθάσει στόν σκοπό του. Κι ὁ σκοπός εἶναι νά πεθάνει μέσα μας ἡ ἁμαρτία.
Παρακαλᾶμε τόν Θεό νά ἔρθει στή ζωή μας, νά φωτίσει τήν ψυχή μας, νά καθαρίσει ἀπό τά πάθη τήν καρδιά μας, νά μᾶς κάνει νά Τόν ἀγαπήσουμε. Τήν ὥρα πού πονᾶμε, ὅλα αὐτά συντελοῦνται μέσα μας. Καί φτάνει στό σημεῖο ὁ ἄνθρωπος νά δοξάζει τόν Θεό καί γι’ αὐτόν ἀκόμη τόν πόνο.
Μεγάλο πανεπιστήμιο γιά τόν ἄνθρωπο εἶναι ὁ πόνος. Ἐδῶ διδάσκεται τίς μεγαλύτερες ἀλήθειες: Μαθαίνει τόν ἑαυτό του, ταπεινώνεται, μετανοεῖ, φτάνει σέ θεογνωσία.
Γιατί, ἄλλο εἶναι νά λέμε ὅτι θέλουμε νά ταπεινωθοῦμε, θέλουμε νά πᾶμε πιό κοντά στόν Θεό κι ἄλλο νά πονᾶμε καί νά βλέπουμε μέσα στόν πόνο τήν ὠφέλεια, πού ἔρχεται στήν ψυχή. Αὐτό δείχνει ὅτι ἡ πίστη μας εἶναι ἀληθινή.
