Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ρῶσος
Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος στήν πρός Κολασσαεῖς ἐπιστολή του ἀναφέρεται μεταξύ ἄλλων στήν συμπεριφορά τῶν Χριστιανῶν, ὅπου κι ἄν ἔχει ταχθεῖ κανείς νά ζεῖ καί σέ ὅποιες συνθῆκες. Παραγγέλλει στούς Χριστιανούς πῶς πρέπει νά φέρονται, γιά νά εἶναι ἡ ζωή τους ἄξια τῆς χριστιανικῆς τους ἰδιότητος, ἀλλά καί ἀρεστή στά μάτια τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Ἀπόστολος κάνει ἀναφορά καί στούς ἀνθρώπους πού εἶναι δοῦλοι καί ὑπηρετοῦν τά ἀφεντικά τους. Τούς παραγγέλλει νά εἶναι ὑπάκουοι. Νά ἐργάζονται μέ ἀγάπη καί ταπείνωση, χωρίς νά γίνονται κόλακες ἤ πονηροί. Διότι δέν ὑπηρετοῦν ἀνθρώπους, ἀλλά τόν Θεό, καί ἀπό Αὐτόν θά λάβουν τήν ἀνταπόδοση.
Ἔχοντας τά λόγια αὐτά στήν καρδιά του, συμπεριφέρθηκε ἀνάλογα καί ἕνας Ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ρῶσος, πού ἑορτάζει στίς 27 Μαΐου.
***
Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ἔζησε στά τέλη τοῦ 17ου αἰώνα καί τίς ἀρχές τοῦ 18ου καί καταγόταν ἀπό τήν Ρωσία. Ἀνατράφηκε ἀπό τούς γονεῖς του μέ τά νάματα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Νέος στήν ἡλικία κατατάχθηκε στόν ρωσικό στρατό.
Σέ ἕναν ἀπό τούς ἀπανωτούς ρωσοτουρκικούς πολέμους ἔλαβε μέρος καί ὁ στρατιώτης Ἰωάννης. Στήν φοβερή μάχη τοῦ Ἀζώφ, ὁ Ὅσιος πιάστηκε αἰχμάλωτος μαζί μέ πολλούς ἄλλους Ρώσους στρατιῶτες. Πουλήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη σέ ἕναν Τοῦρκο ἀξιωματικό τοῦ ἱππικοῦ.
Ὁ Ἀγάς ἐφέντης, ὅπως ἦταν τό ὄνομά του, πού ζοῦσε στό Προκόπι τῆς Καππαδοκίας, τόν ἔβαλε νά ὑπηρετεῖ τά ἄλογά του. Βλέποντας τήν ἐργατικότητα καί ὑπακοή τοῦ Ἰωάννη, τόν συμπάθησε καί τόν ἐκτιμοῦσε ἰδιαίτερα.
Ὁ ὅσιος Ἰωάννης, γνωρίζοντας τήν Γραφή καί τά λόγια τοῦ ἀποστόλου Παύλου, πού προαναφέραμε, ἐργαζόταν τίμια καί εἰλικρινά. Ζοῦσε σέ συνθῆκες δουλείας, ὅμως ἡ ψυχή του βίωνε τήν ἐλευθερία τοῦ Χριστοῦ. Ἀγωνιζόταν μέ τήν προσευχή του καί δέν ἄφηνε τήν ψυχή του νά χάσει τήν ἠρεμία της καί νά καταθλιβεῖ. Πίστευε ἀκράδαντα πώς, ἐφόσον ὁ Θεός ἐπέτρεψε αὐτή τήν κατάσταση, εἶναι γιά τό καλό του καί ὠφελεῖται πνευματικά.
Παρότι τό ἀφεντικό του τόν ἀγαποῦσε, δέν μπόρεσε νά δεχθεῖ ποτέ πώς ὁ Ἰωάννης εἶναι Χριστιανός. Μάλιστα καί πολλοί φίλοι του τόν ὁρμήνευαν νά πιέσει τόν Ἰωάννη νά τουρκέψει. Ἔτσι, πῆρε τήν ἀπόφαση νά μιλήσει στόν δοῦλο του γιά τό θέμα αὐτό. Ἀρχικά μέ καλό τρόπο, μέ ὑποσχέσεις καί τιμές, καί ἔπειτα μέ ἀπειλές καί φωνές προσπάθησε νά τόν ἀλλαξοπιστήσει.
Ὁ Ὅσιος, ὁ τόσο ὑπάκουος κατά τά ἄλλα, δέν δέχθηκε σέ καμία περίπτωση νά ὑποχωρήσει. Δέν θά ἀρνοῦνταν ποτέ τόν Χριστό του ὅ,τι καί νά τοῦ ἔκαναν. Ἦταν ὑπάκουος σέ ὅλα, ἐκτός ἀπό τό θέμα πού εἶχε σχέση μέ τήν πίστη του.
Μέ τήν ἄρνησή του αὐτή, τά δεδομένα ἄλλαξαν. Ἡ ἀγάπη τοῦ ἀφεντικοῦ του μετατράπηκε σέ μῖσος καί ἡ συμπάθειά του σέ ἐχθρότητα. Τόν ἔστειλε νά μένει μέσα στόν στάβλο, μέ τίς κοπριές καί τίς ἀκαθαρσίες. Τόν χτυποῦσε ἀλύπητα καί τοῦ συμπεριφερόταν βάναυσα. Τόν χλεύαζε, τόν ἔφτυνε καί τόν ἔβριζε χυδαῖα.
Τό σπουδαῖο ὅμως καί ἐντυπωσιακό εἶναι πώς ὁ Ἰωάννης, παρά τήν κατάσταση αὐτή, δέν ἔπαυσε νά ἔχει τήν ἴδια συμπεριφορά πού ἔδειχνε καί ὅταν τόν τιμοῦσε τό ἀφεντικό του. Ἡ ὑπακοή του στά λόγια τῆς Γραφῆς δέν κλονίστηκε κι ἄς ἄλλαξαν οἱ συνθῆκες. Τώρα μάλιστα, ἡ πίστη του ἑδραιώθηκε περισσότερο. Σκεφτόταν τί πέρασαν οἱ Μάρτυρες καί οἱ Ὁμολογητές καί λάμβανε θάρρος. Χαιρόταν πολύ, διότι ἀξιωνόταν νά γίνεται καθημερινά μιμητής τους.
Ὅταν μποροῦσε, πήγαινε κρυφά σέ ἕνα ἐκκλησάκι, πού βρισκόταν μέσα σέ βράχο, καθώς ὑπῆρχαν πολλά τέτοια στά μέρη τῆς Καππαδοκίας. Ἐκεῖ ἐκκλησιαζόταν καί μεταλάμβανε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Τόν γνώριζε ὁ ἱερέας καί προσπαθοῦσε μέ κάθε τρόπο νά τόν τακτοποιεῖ.
Ἄν καί ὁ χρόνος του μέσα στήν μέρα ἦταν λιγοστός, λόγω τῆς ὑπηρεσίας του, δέν ἀμελοῦσε τούς πνευματικούς του ἀγῶνες. Νήστευε αὐστηρά καί ἀγρυπνοῦσε τά βράδια, προσευχόμενος ἀκατάπαυστα. Καί ὁ Θεός τόν χαρίτωνε, δίνοντάς του παρηγοριά καί ὑπομονή.
Τήν τελευταία ἡμέρα τῆς ζωῆς του, στίς 27 Μαΐου 1730, εἰδοποίησε τόν ἱερέα νά βρεῖ τρόπο νά τόν μεταλάβει. Ὁ εὐλαβής ἱερέας ἔβαλε τήν θεία Κοινωνία μέσα σέ ἕνα μῆλο καί τοῦ τήν ἔστειλε. Ὁ Ὅσιος μετέλαβε καί ἀμέσως παρέδωσε τήν ἁγιασμένη καί μαρτυρική ψυχή του στόν Χριστό, πού τόσο ἀγάπησε στήν ζωή του.
Μέ τήν Μικρασιατική καταστροφή καί τόν ἄδικο ξεριζωμό τῶν Ἑλλήνων ἀπό τίς προγονικές τους ἑστίες, μετανάστευσε καί ὁ ὅσιος Ἰωάννης. Οἱ εὐλαβεῖς Χριστιανοί προτίμησαν, κατά τίς δύσκολες ἐκεῖνες ὧρες, ἀντί γιά ὑλικά ἀγαθά νά μεταφέρουν τά σκηνώματα, τά ἅγια λείψανα καί τίς εἰκόνες τῶν Ἁγίων καί προστατῶν τους. Ἔτσι καί οἱ κάτοικοι τοῦ Προκοπίου πῆραν μαζί τους τό ἄφθαρτο σκήνωμα τοῦ Ὁσίου καί τό κράτησαν ὡς ἀτίμητο θησαυρό, μέχρι σήμερα, στό νέο τους χωριό, στό Νέο Προκόπι Εὐβοίας.
Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ἄς πρεσβεύει γιά ὅλους τούς Χριστιανούς καί ὅλους τούς ἀνθρώπους. Μάλιστα, γιά ὅσους δυσκολεύονται ἀπό διάφορες δυσάρεστες συνθῆκες, πού βιώνουν στήν καθημερινότητά τους, εἴτε στά σπίτια τους εἴτε στήν ἐργασία τους.
***
Ὁ Ὅσιος στέλνει ἕνα ἐλπιδοφόρο μήνυμα στήν σαθρή κοινωνία πού ζοῦμε. Ὅ,τι κι ἄν περνᾶμε στήν ζωή μας, μποροῦμε μέ τήν πίστη μας στόν Χριστό νά τό ἀντιμετωπίζουμε. Νά μήν ἀπελπιζόμαστε καί καταθλιβόμαστε, διότι αὐτά δέν ἀνήκουν στούς Χριστιανούς. Νά ἔχουμε ἐλπίδα στόν Θεό καί την κάθε δυσκολία νά τήν ζοῦμε μέσα στήν ἐλευθερία τοῦ Χριστοῦ. Αὐτό θά μᾶς δίνει δύναμη, θά μᾶς κάνει αἰσιόδοξους καί θά γεμίζει τήν ψυχή μας μέ οὐράνια χαρά.
