Αρχ. Μελίτων Μπέλλος
Την 14η Φεβρουαρίου, ανεπαύθη εν Κυρίω ο Σεβαστός μας Γέροντας Μητροπολίτης ο από Ν. Ζηλανδίας και πρ. Γάνου και Χώρας, Αμφιλόχιος. Ο «πιστός δούλος και φρόνιμος» (Ματθ.24, 45) μετά από μακρά και ευδόκιμο διακονία στη Εκκλησία σφράγισε τη τελευταία σελίδα του βιβλίου που λέγεται ζωή, σηκώνοντας με αξιοθαύμαστη καρτερικότητα τη ασθένεια του. Οι αναμνήσεις πολλές οι οποίες μας συνδέουν με τη προσωπικότητα του μακαριστού Ιεράρχη. Η περιγραφή τους όμως καθίσταται αδύνατη αφενός λόγω του περιορισμένου χώρου, αφετέρου δε, διότι ο μακαριστός υπήρξε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα. Μάλιστα τη στιγμή αυτή του πένθους κατά την οποία ο μεταστάς βρίσκεται ενώπιον της κρίσεως του Θεού η οποιαδήποτε προσπάθεια αποτιμήσεως του είναι αδόκιμος. Απλώς μόνο θα αναφερθούμε σε κάποια από αυτά τα οποία αποτελούν δείκτες της προσωπικότητας και της διακονίας του στη Εκκλησία στην οποία μέχρι τελευταίας του πνοής παρέμεινε πιστός. Η προσήνεια, η πραότητα, η γλυκύτητα, η ταπεινοφροσύνη, το απλό και απέριττο, το ήπιο και ανεξίκακο, τα αγνά εσωτερικά αναβλύσματα που γινόταν λόγοι εποικοδομητικοί και παρήγοροι σε όσους τον πλησίαζαν, με ευγένεια διαγωγής στον τρόπο που μιλούσε και που κινούνταν, με αγάπη ανυπόκριτη και αφτιασίδωτη, με ακεραιότητα και φρόνηση, με θάρρος και αφοβία, με αντοχή και δύναμη, με υπομονή και συγχωρητικότητα, είναι κάποια από τα πολλά που θα μπορούσε να πούμε για τη μορφή του. Τα επιγραμματικά αυτά χαρακτηριστικά δεν αποτυπώνουν επαρκώς το χαρακτήρα και το ήθος του Γέροντα αλλά καταδεικνύουν έστω στο ελάχιστο την εσωτερική του κατάσταση, το ευαγγελικό του ήθος και τη γνήσια ευσέβεια η οποία πόρρω απείχε από τη φαρισαϊκή επίπλαστη συμπεριφορά.
Η όλη βιωτή του, φανέρωνε αυτό που καταγράφει ο απόστολος Παύλος: «Ζώ γαρ ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός.» Όποιος έστω και για λίγο βρισκόταν κοντά του έβλεπε ένα Χριστοποιημένο άνθρωπο. Η αγάπη του στο Πρόσωπο του Χριστού, συγκροτούσε το πυρήνα του είναι του. Από αυτό απορρέει η ένταση του πνευματικού αγώνα έως το τέλος του. Αδιάλειπτα προσευχόμενος, με βιβλική διαλεκτική «εν τω κόσμω» αλλά «ουκ εκ του κόσμου». Με βίωση του άρρητου και μια συνεχή πάλη για αυτοπαράδοση στη έκπληξη και στην ανατροπή από τη «χάρη της φιλανθρωπίας» του Θεού. Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι, με τη ευχή του Οσίου Γέροντος του, Αμφιλοχίου του Πατμίου, ο οποίος υπήρξε πρότυπο μαρτυρίας και προσφοράς, συμμορφούμενος με τη σαφή εντολή του Κυρίου η οποία επισφραγίζει όλες τις άλλες «Πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Ματθ.28:19), καθίσταται από τους πρωτοπόρους της ιεραποστολικής δράσης των νεωτέρων χρόνων. Η Αφρικανική Ήπειρος, το ενδιαφέρον για τη Ινδία, η Ν. Ζηλανδία με τα νησιά της Ωκεανίας, η Μητρόπολη Γάνου και Χώρας, αλλά και στο εσωτερικό της Χώρας μας, γνωρίζουν τον ιεραπόστολο Αμφιλόχιο που μεταδίδει φως Χριστού. Η Ιεραποστολή για τον ίδιο τον Γέροντα, είναι η ορθή στάση ζωής την οποία βίωνε όχι ως μια εξωτερική δραστηριότητα, αλλά με αυτοσυνειδησία εκκλησιαστική. Πίστευε ότι δίχως ιεραποστολική δραστηριότητα η Εκκλησία δεν εκπληρώνει το σκοπό της εντός του κόσμου. Παραμένοντας κλειστή, φοβική και εσωστρεφής, απεμπολεί την πανανθρώπινη και οικουμενική της διάσταση. Η πεποίθηση του αυτή πήγαζε από τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Το «μυστήριο του Θυσιαστηρίου» ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με το «μυστήριο του αδελφού» στη συνείδηση του μακαριστού Μητροπολίτου Αμφιλοχίου. Τα πάντα, πήγαζαν από τη μεταμορφωτική δύναμη της Λειτουργίας. Όσοι τον έζησαν από κοντά, εκείνο το οποίο αποτύπωσαν στη μνήμη τους και τους ενέπνευσε περισσότερο απ’ όλα τα χαρίσματα του, ήταν η στάση και η προσοχή του στη Θ. Λειτουργία και γενικότερα στη Λατρεία της Εκκλησίας. Ζούσε την ώρα της Λειτουργίας ως μυσταγωγός όλα τα σωτηριώδη γεγονότα, τα ακατάληπτα και ανερμήνευτα, καταλαμβανόμενος από το βίωμα του μυστηρίου του Πάθους, του θαύματος της Αναστάσεως, του πυρός της Πεντηκοστής και της πρόγευσης των εσχάτων.
Απόρροια ακριβώς της βιωματικής του κατάστασης ήταν και η «μεταφορά» της, εντός του πλαισίου της καθημερινής ζωής. Η «λειτουργία μετά τη Λειτουργία», ένας όρος που χρησιμοποιήθηκε εντός του ΠΣΕ αποδιδόμενος στο Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο με τον οποίο ο Γέροντας Αμφιλόχιος διατηρούσε μακροχρόνια πνευματική σχέση από τη κοινή διακονία τους στη Αφρική, αποτελεί θεμελιώδη αναφορά της διακονίας του. Σύνολο το ποιμαντικό του έργο διαπνέεται από το ευχαριστιακό ήθος. Ο κάθε άνθρωπος γίνεται η συνέχεια του ιερού Θυσιαστηρίου. Κυρίως, ο πτωχός, ο περιθωριακός, αυτός που βρισκόταν «εν θλίψει, εν ανάγκαις, εν στενοχωρίαις, εν πληγαίς, εν φυλακαίς, εν ακαταστασίαις, εν κόποις (Β΄Κορ.6:4), για τον οποίο μεριμνά στα μέτρα των δυνατοτήτων του. Ενθυμούμεθα, από τα παιδικά μας χρόνια κοντά του στη Πατμιάδα Εκκλησιαστική του Γένους Σχολή όπου είχαμε τη ευλογία να τον έχουμε καθηγητή μας, πως διέθετε όλα τα χρήματα του μισθού του για τη ανακούφιση και τις ανάγκες των ενδεών και αναξιοπαθούντων συνανθρώπων μας αθόρυβα και διακριτικά, άγνωστη στους πολλούς η φιλανθρωπική του δραστηριότητα. Δεν κρατούσε τίποτα για τον εαυτό του, έχοντας βαθιά πίστη στη πρόνοια του Θεού. Εξάπαντος όμως, ήταν έμπρακτη η συμπαράσταση του με τη φυσική του παρουσία στο πλάι σε όλων εκείνων των ανθρώπων που είχαν ανάγκη. Ιδίως στο χώρο της εξωτερικής Ιεραποστολής η φιλανθρωπική του μέριμνα προς τους ανθρώπους υπήρξε ο «ένσαρκος» ευαγγελισμός και η απόδειξη της προφητικής πράξης της Εκκλησίας η οποία δεν είναι μια «θάλασσα από λόγια». Η στάση αυτή τον χαρακτήριζε μέχρι το τέλος της ζωής του.
Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο, ότι από αγάπη στον άνθρωπο της εποχής μας «τον θυμωμένο, επαναστατημένο, συγχυσμένο και απελπισμένο» όπως ανέφερε ο ίδιος, δημιούργησε μεταξύ άλλων σπουδαίων επιτευγμάτων, το τηλεοπτικό σταθμό «Θάρρι» έχοντας ως επίκεντρο τη υπ΄αυτού ιδρυθείσα Ιερά Μονή Ταξιάρχου Μιχαήλ του Θαρρινού. Πιστός στη παρακαταθήκη του Οσίου Γέροντος του, Αμφιλοχίου του Μακρή, συνδύαζε το ασκητικό φρόνημα, με τη διακονική και κοινωνική παρουσία. Δίχως καμία διάθεση αυτοπροβολής, κατέστησε το τηλεοπτικό σταθμό ιεραποστολικό «άμβωνα» της Εκκλησίας. Με σύνθημα: «Θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον»,(Ιωαν. ιστ, 33) το οποίο άντλησε από τη αστείρευτη πηγή του Ευαγγελίου μεταφέρει σε κάθε γωνιά της Δωδεκανήσου και όχι μόνο, το ελπιδοφόρο μήνυμα του Ευαγγελίου. Η επιλεγμένη θρησκευτική θεματολογία, η οποία λειτούργησε ως το «αλφαβητάρι της πίστης» δηλαδή ως διδαχή και αλήθεια της Εκκλησίας, η προβολή ποικίλων κοινωνικών θεμάτων κ.α., γίνεται το «άλας της γης» και το «φώς του κόσμου». (Ματθ. 5, 13-14). Δίχως να στοχεύει στη χειραφέτηση, έδωσε τη δυνατότητα να αναπτυχθεί ελεύθερα η προσωπική οπτική για τη Εκκλησία ως κατάφαση και κατάκτηση της ζωής απέναντι σε δομές που την αλλοτριώνουν, ενισχύοντας το φρόνημα των ανθρώπων οι οποίοι πλέον διαμορφώνουν τη ζωή τους μέσα σε ένα πολυσύνθετο κόσμο, που τον χαρακτηρίζει ο πλουραλισμός και οι βίαιες αλλαγές.
Το έργο και η διακονία του Σεπτού μας Γέροντος, ασφαλώς όπως αναφέραμε δεν περιγράφεται εντός των πλαισίων αυτών. Ο ήδη ευρισκόμενος στη «ανέκλειπτον ζωήν» κυρός Αμφιλόχιος άφησε έντονο το αποτύπωμα του εντός της Εκκλησίας ως «χρυσός κρίκος εις την άλυσιν των διαπρεψάντων Ιεραρχών» του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και εντός της Οικουμενικής Ορθοδοξίας. Η ιερά νήσος Πάτμος- ο τόπος της καρδίας του- με το ιερό Σπήλαιο της Αποκαλύψεως, και η παλαίφατος ιερά Μονή της μετανοίας του, το καστρομονάστηρο του Θεολόγου, το Κουβάρι, η Πατμιάδα Σχολή, αλλά και όλο το σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων τα οποία με περισσό ζήλο διακόνησε, η Αφρικανική Ήπειρος, η Ν. Ζηλανδία και η Ωκεανία, η Μητρόπολη Γάνου και Χώρας, τα εκατοντάδες πνευματικά του παιδιά- λαϊκοί και κληρικοί, προπαντός όμως το Σεπτό της Ορθοδοξίας Κέντρο και ο Προκαθήμενος του, ο Παναγιώτατος Πατριάρχης Βαρθολομαίος ως ομογάλακτος του Χαλκίτης, θρηνούν την απώλεια του Ιεράρχη Αμφιλοχίου. Η πατρώα γη της Ρόδου και ο ευσεβής λαός θρηνεί αλλά και σεμνύνεται. Η παρακαταθήκη που αφήνει σπουδαία. Στο ταξίδι της αιωνιότητας τον συνοδεύουν οι προσευχές της Εκκλησίας και η παράκληση της «ίνα ανεπαισχύντως παραστή τω απροσίτω θρόνω» του Κυρίου. Ας έχουμε την ευχή του.
Πηγή: fosfanariou.gr