Τη Μεγάλη Τρίτη, 7 Απριλίου, εορτάστηκε από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων (με το παλαιό εορτολόγιο) η εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στον ομώνυμο Μητροπολιτικό Ναό της Ναζαρέτ και στο Θεομητορικό Μνήμα στη Γεσθημανή, στα Ιεροσόλυμα.
Όπως επισημαίνεται στο σχετικό ενημερωτικό δελτίο: «Κατὰ τὴν ἑορτὴν αὐτὴν ἡ Ἐκκλησία ὅλη, ἰδίᾳ ἡ τῶν Ἱεροσολύμων ποιεῖται μνείαν ὅτι ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριήλ, τῶν οὐρανίων ἁψίδων καταπτάς, ἀνήγγειλεν εἰς τὴν κόρην τῆς Ναζαρὲτ Παρθένον Μαριάμ, τὴν ἐκ Πνεύματος Ἁγίου σύλληψιν τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Τὸ γεγονὸς τοῦτο ψάλλει ἡ Ἐκκλησία ἡμῶν εἰς τὸ Ἀπολυτίκιον τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ: «Σήμερον τῆς σωτηρίας ἡμῶν τὸ Κεφάλαιον, καὶ τοῦ ἀπ’ αἰῶνος Μυστηρίου ἡ φανέρωσις, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, Υἱὸς τῆς Παρθένου γίνεται, καὶ Γαβριὴλ τὴν χάριν εὐαγγελίζεται. Διὸ καί ἡμεῖς σὺν αὐτῷ τῇ Θεοτόκῳ βοήσωμεν· Χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ».
Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἑωρτάσθη εἰς τὸν ἐν τῷ κέντρῳ τῆς πόλεως τῆς Ναζαρὲτ Μητροπολιτικὸν Ναὸν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, προεξάρχοντος τοῦ Μακαριωτάτου Πατρός ἡμῶν καί Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, συλλειτουργούντων Αὐτῷ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναζαρέτ κ. Κυριακοῦ, τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ἡσυχίου, τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἰόππης κ. Δαμασκηνοῦ, τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Ἀριστάρχου, τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Πέλλης κ. Φιλουμένου, ἐπίσης καί τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἄκκρης – Πτολεμαΐδος κ. Μακαρίου, Ἁγιοταφιτῶν Ἱερομονάχων, ὡς τῶν Ἀρχιμανδριτῶν Ἀρτεμίου, Λεοντίου καί τοῦ Γραμματέως τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερὰς Συνόδου Ἀρχιμανδρίτου π. Χριστοδούλου, Ἀραβοφώνων Πρεσβυτέρων τῆς πόλεως Ναζαρὲτ, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἑορτάζων σήμερον ἐφημέριος τῆς Ναζαρὲτ π. Πσάρα -Εὐάγγελος, Ἱερέων τῶν περιχώρων τῆς πόλεως τῆς Ναζαρὲτ, τοῦ Ἀρχιδιακόνου π. Μάρκου καί τοῦ Ἱεροδιακόνου π. Εὐλογίου, τῇ τιμητικῇ παρουσίᾳ τῆς Πρέσβεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τό Ἰσραὴλ κ. Μαρίας Σολωμοῦ , τοῦ κ. Μαυροειδῆ καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Τζαμαΐγιε τῆς Κοινότητος κ. Μπασίμ, τῇ ἐπιμελείᾳ καὶ προετοιμασίᾳ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναζαρὲτ κ. Κυριακοῦ.
Εἰς τό Κοινωνικόν τῆς θείας Λειτουργίας ὁ Μακαριώτατος ἐκήρυξε τόν θεῖον λόγον ὡς ἕπεται:
“«Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξί», εἶπεν ὁ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἀποσταλεὶς ἄγγελος Γαβριὴλ τῇ Παρθένῳ Μαριάμ (Λουκ. 1,26-28).
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοὶ καὶ προσκυνηταί,
Ἡ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος Χάρις καὶ τοῦ Ὑψίστου δύναμις, ἡ ἐπισκιάσασα τὴν Παρθένον Μαριάμ, συνήγαγε πάντας ἡμᾶς ἐν τῷ πανιέρῳ τούτῳ τόπῳ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, ἵνα ἑορτὴν ἑορτῶν ἑορτάσωμεν «τὴν ἀποκάλυψιν, δηλονότι μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου» (Ρωμ. 16,25). Τὸ μυστήριον τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ προαιώνιος Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ συλλαμβάνεται ὑπὲρ λόγον καὶ ἔννοιαν καὶ σαρκοῦται ἐκ τῶν ἁγνῶν αἱμάτων τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ἧς ὄνομα Ναζαρὲτ, (Λουκ. 1,26-38).
«Νῦν ἡ Καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία ὡραΐζεται λίαν ἀγαλλομένη. Νῦν εὐφραινέσθωσαν τὰ οὐράνια, τὰ ἐπίγεια, τὰ καταχθόνια, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς ποιήματα», ἀναφωνεῖ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Θεὸς Πατήρ, θεωρῶν τὸ πλαστούργημα τῶν χειρῶν Αὐτοῦ, τοὐτέστιν τὸν ἄνθρωπον, καταδουλούμενον καὶ τυραννούμενον ὑπὸ τοῦ διαβόλου καὶ τῇ εἰδωλολατρίᾳ ὑποκείμενον, ἠβουλήθη ἐξαποστεῖλαι τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τοῦ λυτρώσασθαι αὐτὸν ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ διαβόλου.
Ὁ θεῖος Παῦλος δοξολογεῖ τὸν Θεὸν διὰ τὸ ἀποκαλυφθὲν τοῦτο μυστήριον τῆς σωτηρίας λέγων· «Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ… γνωρίσας ἡμῖν τὸ μυστήριον τοῦ θελήματος αὐτοῦ, κατὰ τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ, ἣν προέθετο ἐν αὐτῷ εἰς οἰκονομίαν τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν, ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν Χριστῷ, τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, ἐν αὐτῷ», (Ἐφ. 1,3.9-10).
Κατὰ τὸν ἐρμηνευτὴν Θεόδωρον Μοψουεστίας, «Τὸ μυστήριον τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὸ ἀποκεκρυμμένον αὐτοῦ θέλημα, τὸ μυστικόν, δηλονότι, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν βουλὴν αὐτοῦ πρὸς σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου». Τὴν βουλὴν ταύτην τοῦ Θεοῦ ἐφανέρωσε τὸ «Χαῖρε κεχαριτωμένη» (Λουκ. 1,28) τοῦ ἀγγέλου Γαβριὴλ πρὸς τὴν Παρθένον Μαριάμ, ἐπαληθεῦον οὕτω τὰς ἐπαγγελίας τῶν προφητῶν λεγόντων· «Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται Υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ» (Ἡσ. 7,14) κατὰ τὸν μεγαλοφωνότατον Ἡσαΐαν. «Χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· κήρυσσε, θύγατερ Ἱερουσαλήμ· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι, δίκαιος καὶ σῴζων αὐτός, πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πῶλον νέον», (Ζαχ. 9,9· Σοφον. 3,14) κατὰ τοὺς Ζαχαρίαν καὶ Σοφονίαν.
Αἱ προφητικαὶ αὗται ρήσεις ἐκπληροῦνται εἰς τὸ πρόσωπον τῆς Παρθένου τῆς Ναζαρέτ, ἥτις, κατὰ τὸν πολύ Ὠριγένην, «ὡς εὐγνώμων οὖσα ἔφη πρὸς τὸν ἄγγελον· Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ρῆμά σου». Σχολιάζων τὴν πρόθυμον καὶ ἐλευθέραν συγκατάθεσιν τῆς Μαριάμ, ὁ ἅγιος Εἰρηναῖος Λουγδούνων ἐπισημαίνει λέγων· «Ἡ Παρθένος Μαρία ἐν ὑπακοῇ ἐφίσταται· ἡ Εὔα δὲ ἀπειθής… ἑαυτῇ δὲ καὶ παντὶ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει αἰτία θανάτου γέγονεν· οὕτω καὶ Μαρία… ὑπακούσασα ἑαυτῇ τε καὶ παντὶ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει αἰτία σωτηρίας ἐγένετο» (Εἰρην. ΙΙΙ, 22,4).
Τὴν συμβολὴν ταύτην τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας εἰς τὸ μυστήριον τῆς θείας Οἰκονομίας, τῆς σωτηρίας δηλονότι ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων, διατυπώνει ἐναργέστατα ὑμνολογικῶς ὁ Πατὴρ ἡμῶν Θεοφάνης λέγων· «Τὸ ἀπ’ αἰῶνος μυστήριον ἀνακαλύπτεται σήμερον, καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς ἀνθρώπου γίνεται, ἵνα τοῦ χείρονος μεταλαβών μεταδῷ μοι τοῦ βελτίονος. Ἐψεύσθη πάλαι Ἀδὰμ, καὶ Θεὸς ἐπιθυμήσας οὐ γέγονεν· ἄνθρωπος γίνεται Θεός, ἵνα Θεὸν τὸν Ἀδὰμ ἀπεργάσηται. Εὐφραινέσθω ἡ κτίσις, χορευέτω ἡ φύσις, ὅτι Ἀρχάγγελος Παρθένῳ μετὰ δέους παρίσταται, καὶ τὸ Χαῖρε κομίζει, τῆς λύπης ἀντίθετον».
Καθίσταται σαφὲς ὅτι ἡ Παρθένος Μαρία ἀνεδείχθη τὸ τέλειον ὄργανον τῆς θείας βουλῆς, τοὐτέστιν τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ τοῦτο, διότι ἐκ τῶν κόλπων αὐτῆς ἐγεννήθη ὁ Χριστός, «τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. 8,12), «ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ εἰρήνης» (Β΄ Κορ. 13,11), «ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. 4,42), «τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας» (Ἐφ. 1,23). «Αὐτὸς ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας» (Κολ. 1,18), «καὶ αὐτὸς ἐστὶ σωτὴρ τοῦ σώματος» (Ἐφ. 5,23), κηρύττει ὁ σοφὸς Παῦλος. Ταῦτα πάντα μαρτυροῦν τὴν μεγάλην σημασίαν, τὴν ὁποίαν διατηρεῖ τὸ μοναδικὸν ἐξ ἀνθρώπων πρόσωπον τῆς ἀειπαρθένου Θεοτόκου Μαρίας ἐν τῷ ὑπὸ τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπὶ γῆς τελεσθέντι καὶ ἐν οὐρανοῖς, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ διαιωνιζομένῳ ἔργῳ τῆς σωτηρίας.
Ἀξιοσημείωτος ἐν προκειμένῳ ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας λέγοντος· «Εἴ τις οὐχ ὁμολογεῖ Θεὸν εἶναι κατ’ ἀλήθειαν τὸν Ἐμμανουήλ, καὶ διὰ τοῦτο Θεοτόκον τὴν ἁγίαν Παρθένον, γεγένηκε γὰρ σαρκικῶς σάρκα γεγονότα τοῦ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγου, ἀνάθεμα ἔστω».
Οἱ ἁγιογραφικῶς καὶ θεολογικῶς τεκμηριωμένοι οὗτοι λόγοι τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου ὁμολογοῦν τὸ ἀκατάληπτον μυστήριον τῆς σωτηρίας, τῆς ἐνσαρκώσεως δηλονότι καὶ ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου ἐκ τῶν ἀχράντων αἱμάτων τῆς ὑπερευλογημένης ἀειπαρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας. Τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τοῦ παραδόξου τούτου θαύματος, τῆς σωτηρίας δηλαδὴ τοῦ ἀνθρώπου, προκατήγγειλεν καὶ ὁ Προφητάναξ Δαυῒδ λέγων· «ᾄσατε τῷ Κυρίῳ πᾶσα ἡ γῆ· εὐλογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ, εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ», (Ψαλμ. 95,1-2).
Τὸ Δαυϊτικὸν τοῦτο μήνυμα· «Εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ» (Ψαλμ. 95,1-2), ἀπευθύνεται ἐν τῇ πληρότητι αὐτοῦ καὶ ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς καθημένους ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου (Πρβλ. Ματθ. 4,16), ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἄρχοντας τοῦ αἰῶνος τῆς συγχύσεως καὶ τῆς ἀγνοίας.
Λέγομεν δὲ τοῦτο, διότι ὁ Εὐαγγελισμὸς τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας εἶναι, κατὰ τὸν Ἀπόστολον Παῦλον, ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ, διὸ καὶ λέγει· «Λαλοῦμεν σοφίαν Θεοῦ ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν, ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν» (Α΄ Κορ. 2,7-8).
Ἡμεῖς δέ, ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, οἱ τιμῶντες τὴν ἑορτὴν ταύτην τῆς Θεοτόκου καὶ Μητρὸς τοῦ Θεοῦ, μετὰ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ εἴπωμεν· «Χαῖρε, Κεχαριτωμένη, ἡ τῶν περάτων τῆς γῆς κοινὴ σωτηρία καὶ πάντων τῶν Χριστιανῶν χριστιανικὴ προστασία. Δέξαι τὴν δέησιν ἡμῶν καὶ παράτεινον τὸ ἔλεός σου, Πανάγαθε Δέσποινα, τοῖς γινώσκουσί σε, καὶ ἴδε ἐπὶ τοὺς δούλους σου καὶ κατεύθυνον πάντας εἰς ὁδὸν εἰρήνης, καὶ σῇ μεσιτείᾳ τὴν καταλλαγὴν τῆς πρὸς τὸν Υἱόν σου καὶ Θεὸν ἡμῶν ἐσχήκαμεν, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, σὺν τῷ Ἀνάρχῳ αὐτοῦ Πατρὶ καὶ τῷ Ὁμοουσίῳ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν».
Ἔτη πολλά, εἰρηνικὰ καὶ εὐλογημένον Πάσχα!”.
Ἅμα τὴ Ἀπολύσει ἔλαβε χώραν ἡ ἄνοδος εἰς τὴν αἴθουσαν τελετῶν παρὰ τὸν Ναὸν ὑπὸ ραγδαίαν βροχὴν καὶ ἐν ὑποδοχῇ ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ ὑπὸ τοῦ Σώματος τῶν Προσκόπων, μή τελεσθείσης ἐφέτος τῆς περιφορᾶς, λόγῳ τῶν μέτρων ἀσφαλείας.
Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἐκαλωσώρισε τὸν Μακαριώτατον καὶ ηὐχαρίστησε Αὐτὸν διὰ τὴν προστασίαν τῆς Κοινότητος τῆς Ναζαρὲτ καὶ παντὸς τοῦ Χριστεπωνύμου πληρώματος τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων.
Ἡ Θεομητορική ἑορτή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου ἑωρτάσθη καί εἰς τά Ἱεροσόλυμα εἰς τό Πάνσεπτον καί Θεομητορικόν Μνῆμα ἐν Γεσθημανῇ, συμφώνως πρός τήν τυπικήν διάταξιν τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν καί τό προσκυνηματικόν καθεστώς, ἐν ὑποδοχῇ τοῦ Ἀρχιερέως τοῦ Πατριαρχείου Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Λύδδης κ. Δημητρίου, ὁ ὁποῖος καί ἐτέλεσε τόν Ὄρθρον μετ’ Ἀρτοκλασίας καί τήν θείαν Λειτουργίαν, συλλειτουργούντων Ἁγιοταφιτῶν Ἱερομονάχων τῶν γειτνιαζουσῶν Μονῶν τοῦ Πατριαρχείου, τῶν ἐφημερίων τοῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου του Ἀδελφοθέου καί τῶν Ἱεροδιακόνων Προδρόμου καί Κορνηλίου, ψαλλούσης χορῳδίας τοῦ προσκυνήματος καί μαθητῶν τῆς Πατριαρχικῆς Σχολῆς Σιών ἑλληνιστί καί τῆς χορῳδίας τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου ἀραβιστί, τῇ συμμετοχῇ μοναζουσῶν καί ὀλίγων ἐντοπίων πιστῶν.
Μετά τήν Ἀπόλυσιν παρετέθη ἀναψυχή εἰς τό Ἡγουμενεῖον πρός τήν Ἀρχιερατικήν συνοδείαν καί πρός τό ἐκκλησίασμα, τῆ φιλοξενίᾳ τοῦ Ἡγουμένου τοῦ Προσκυνήματος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἑλενουπόλεως κ. Ἰωακείμ».
