Η Γ’ Κυριακή των Νηστειών, 15 Μαρτίου, εορτάστηκε από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και όλη την Εκκλησία ως Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως.
Κατ’ αυτήν, η Εκκλησία υψώνει προς προσκύνηση τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου, για να λάβουν εξ αυτού δύναμη τα πιστά μέλη της προς συνέχιση του αγώνος τους, μεσούσης της νηστείας και για να εορτάσουν το Άγιο Πάσχα.
Η Εκκλησία των Ιεροσολύμων, στη γη της οποίας ευρέθη και ανυψώθη ο Τίμιος Σταυρός του Κυρίου, εόρτασε την εορτή αυτή όχι όπως άρμοζε, στον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως, ο οποίος παραμένει κλειστός λόγω του συνεχιζομένου πολέμου, αλλά στον Πατριαρχικό και μοναστηριακό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Χοροστατούντος του Πατριάρχου Ιεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου αφ’ εσπέρας τελέστηκε πανηγυρικός Εσπερινός, ενώ το πρωί της Κυριακής τελέστηκε Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου και συλλειτουργούντων του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου και του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου, του Γέροντος Καμαράση Αρχιμανδρίτου π. Νεκταρίου, του εφημερίου του Ναού, Αρχιμανδρίτου π. Καλλίστου, του Γραμματέως της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, Αρχιμανδρίτου π. Χριστοδούλου, του Αρχιδιακόνου π. Μάρκου και του Διακόνου π. Προδρόμου, με την επιμέλεια του Τυπικάρη του Ναού, Αρχιμανδρίτου π. Αλεξίου. Έψαλλαν ο Πρωτοψάλτης του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως διάκονος π. Ευστάθιος και βοηθοί αυτού, παρόντων του Γενικού Προξένου της Ελλάδος στα Ιεροσόλυμα κ. Δημητρίου Αγγελοσοπούλου και ολίγων εντοπίων πιστών, μοναζουσών και ελαχίστων προσκυνητών, λόγω του ότι μετά την έναρξη του πολέμου διεκόπη πάσα προσέλευση των προσκυνητών.
Μετά την Θεία Λειτουργία ακολούθησε η ιερά λιτανεία του Τιμίου Ξύλου επί των δωμάτων και του προαυλίου του μοναστηριακού Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, κατά το Τυπικόν, με τους Αρχιερείς να βαστάζουν εναλλάξ τον Τίμιο Σταυρό.
Ακολούθησε η άνοδος στα Πατριαρχεία, όπου ο Μακαριώτατος κ.κ. Θεόφιλος προσφώνησε διά της κάτωθι προσφωνήσεώς του:
«Σήμερον τὸ προφητικὸν πεπλήρωται λόγιον. Ἰδοὺ γὰρ προσκυνοῦμεν εἰς τόπον, οὗ ἔστησαν οἱ πόδες σου, Κύριε. Καὶ ξύλου σωτηρίας γευσάμενοι, τῶν ἐξ ἁμαρτίας παθῶν, ἐλευθερίας ἐτύχομεν, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου μόνε Φιλάνθρωπε», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδὸς τῆς Ἐκκλησίας.
Ἐκλαμπρότατε Γενικὲ Πρόξενε τῆς Ἑλλάδος κ. Δημήτριε Ἀγγελοσόπουλε,
Σεβαστοὶ Ἅγιοι Πατέρες καὶ Ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί,
Νῦν εἰς τὸν καιρὸν τοῦ διερχομένου σταδίου τῆς Ἁγίας Τεσσαρακονθημέρου Νηστείας, ἐνεφυτεύθη πρὸς ἀναψυχὴν καὶ ὑποστηριγμὸν ἡμῶν, ὑπὸ τῶν ἁγίων καὶ θεοφόρων Πατέρων, ὁ Τίμιος καὶ Ζωοποιὸς Σταυρὸς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν προσκύνησιν ἑορτάζει ἡ Ἁγία ἡμῶν Ἐκκλησία.
Διὸ καὶ Ἡμεῖς, μὴ δυνηθέντες κατελθεῖν εἰς τὸν Πανίερον Ναὸν τῆς Ἀναστάσεως ἕνεκεν τῆς κυριαρχούσης πολεμικῆς κρίσεως, μετέβημεν εἰς τὸν Πατριαρχικὸν καὶ Μοναστηριακὸν Ναὸν τῶν Ἁγίων Ἐνδόξων καὶ Θεοστέπτων Βασιλέων καὶ Ἰσαποστόλων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης, ἔνθα ἐτελέσαμεν μετὰ παρρησίας Θείαν Πατριαρχικὴν Λειτουργίαν συλλειτουργούντων Ἡμῖν τιμίων μελῶν, Ἀρχιερέων, Ἱερέων καὶ Ἱεροδιακόνων τῆς Ἁγιοταφιτικῆς ἡμῶν Ἀδελφότητος.
«Ὁ λόγος γὰρ ὁ τοῦ Σταυροῦ, κηρύττει ὁ θεῖος Παῦλος, τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστίν, τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστιν», (Α’ Κορ. 1,18). Ὄντως τὸ περὶ σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ κήρυγμα, ὀφείλεται εἰς τὴν θείαν δύναμιν. Καὶ τοῦτο, διότι τὸ περὶ τοῦ Σταυροῦ κήρυγμα εἰς ἐκείνους μὲν ποὺ βαδίζουν τὴν ὁδὸν τῆς ἀπωλείας, φαίνεται μωρία καὶ ἀνοησία, εἰς ἐκείνους δὲ ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας, τοὺς Χριστιανοὺς δηλονότι, εἶναι δύναμις Θεοῦ ποὺ σώζει.
Κατὰ τὴν ἀψευδῆ μαρτυρίαν τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος Στεφάνου οἱ προφῆται «προκατήγγειλαν περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου», (Πρβλ. Πράξ. 7,52), τοὐτέστιν τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅστις «ἅπαξ περὶ ἁμαρτιῶν ἔπαθε, δηλαδή ἀπέθανε, δίκαιος ὑπὲρ ἀδίκων, ἵνα ἡμᾶς προσαγάγῃ τῷ Θεῷ, θανατωθεὶς μὲν σαρκί, ζωοποιηθεὶς δὲ πνεύματι», (Α’ Πέτρ. 3,18) κατὰ τὸν Ἀπόστολον Πέτρον.
Μέ ἄλλα λόγια, ὁ Θεὸς εὐηρεστήθη νὰ συνδιαλλάξῃ καὶ συμφιλιώσῃ τὰ πάντα πρὸς τὸν Ἑαυτόν Του διὰ τοῦ αἵματος τοῦ Σταυροῦ, ὡς λέγει ὁ σοφὸς Παῦλος: «Καὶ δι’ αὐτοῦ [τοῦ Χριστοῦ] ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα εἰς αὐτόν, εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ, δι’ αὐτοῦ εἴτε τὰ ἐπὶ γῆς εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς» (Κολ. 1,20). Τοῦτο σημαίνει ὅτι τὸ θεόρρυτον (=τὸ τρέχον ἐκ Θεοῦ) αἷμα τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ Πατρὸς, τὸ ἐκχυθὲν ἐπὶ τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ, κατέστησεν αὐτόν, τὸν σταυρόν, ὄργανον ἐνεργείας τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ. Διὸ ὑπὸ τῶν ἁγίων Πατέρων ἐνεφυτεύθη τρόπον τινὰ, ὁ ζωηφόρος Σταυρὸς ἐν μέσῳ τοῦ σταδίου τῆς ἁγίας νηστείας, πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ἀναψυχὴν τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῶν παθῶν καὶ ἐπιθυμιῶν τῆς σαρκός.
«Ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός· ταῦτα δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις» (Γαλ. 5,17) λέγει ὁ θεσπέσιος Παῦλος. Ἐδῶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὁμιλεῖ περὶ μάχης μεταξὺ πονηρῶν καὶ ἀγαθῶν λογισμῶν. «Λογισμῶν πονηρῶν καὶ ἀγαθῶν μάχην εἰσάγει (ὁ Παῦλος)», λέγει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος. Ὁ δὲ ἅγιος Σωφρόνιος ὁ Ἱεροσολύμων, ἀναφερόμενος εἰς τὸ μέγα ὄφελος τῆς νηστείας λέγει: «Ἡ μὲν νηστεία τὸ κοῦφον (= τὸ ἐλαφρόν) τοῦ σώματος ἀποτελοῦσα (= φέρουσα εἰς πέρας), ἡ δὲ τοῦ θείου σταυροῦ καθαρωτάτη προσκύνησις τὸν νοῦν ἡμῶν ἀπάγουσα (= ἀπομακρύνουσα) τῆς τῶν αἰσχίστων ἔργων συγχύσεως, καὶ πρὸς τὰ ἄνω βασίλεια (τοῦ Θεοῦ) ἀπάγουσα (= ὁδηγοῦσα)».
Ἡμεῖς δὲ μετὰ τοῦ ἁγιωτάτου Πατρὸς ἡμῶν Σωφρονίου εἴπωμεν: «Ὦ σταυρὲ τίμιε, φύλαξ μὲν ἀσφαλέστατε τῶν Χριστιανῶν… φώτισον ἡμῶν τὸ ὀπτικόν (= τὸν ὀφθαλμόν) τῆς καρδίας καὶ ἀξίωσον ἡμᾶς κατιδεῖν τὴν λαμπροφόρον ἡμέραν τοῦ Πάσχα, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ». Ἀμήν. Ἔτη πολλὰ καὶ εἰρηνικά!”.
