Ο Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων στη Θεσσαλονίκη

Ο ναός των Αγίων Αποστόλων, αντιπροσωπευτικό δείγμα αρχιτεκτονικής της Παλαιολόγειας περιόδου, κτίστηκε κατά την περίοδο 1310-1314 από τον πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Νήφωνα Α’ και ήταν καθολικό μονής αφιερωμένο στην Παναγία.
Ο ναός ανήκει στον τύπο του πεντάτρουλου τετρακιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού, με νάρθηκα, περίστωο και λιτή. Το βόρειο σκέλος του περιστώου καταλαμβάνει το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Στην ανατολική απόληξη του νοτίου σκέλους διαμορφώνεται σκευοφυλάκιο και υπόγειος ταφικός θάλαμος. Στα νότια του ναού διατηρείται τμήμα από τον πυλώνα του περιβόλου της μονής, ενώ στα βορειοδυτικά μεγάλη δεξαμενή συλλογής νερού (κινστέρνα).
Η τοιχογράφηση του ναού έγινε μετά το 1314 ή μεταξύ των ετών 1328-1334. Πρόκειται για τοιχογραφίες υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας στα χαμηλότερα τμήματα του κυρίως ναού, το νάρθηκα, το περίστωο και το βόρειο παρεκκλήσι του Προδρόμου με σκηνές από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη και με θέματα συμβολικά ή εμπνευσμένα από την υμνογραφία. Στον ανατολικό τοίχο του νότιου περιστώου ξεχωρίζει «η Ρίζα του Ιεσσαί» (βλ. φωτογραφία) , δηλαδή το γενεαλογικό δένδρο της Θεοτόκου. Οι τοιχογραφίες, που αποπνέουν ιδεαλισμό και ηρεμία, παρουσιάζουν στενή σχέση με την Κωνσταντινούπολη και συνδέονται με εκείνες της Μονής της Χώρας.
Εξαιρετικής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας είναι η ψηφιδωτή διακόσμηση που σώζεται αποσπασματικά στα υψηλότερα σημεία του κυρίως ναού και έγινε χάρη στη χορηγία του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νήφωνος. Στον κεντρικό τρούλο απεκονίζεται ο Παντοκράτορας σε προτομή, περιστοιχισμένος από δέκα ολόσωμους προφήτες. Χαμηλότερα σώζονται οι τέσσερις ευαγγελιστές, ενώ στις καμάρες διατηρούνται σκηνές του Δωδεκαόρτου. Εικονογραφικά τα ψηφιδωτά συνδέονται με κωνσταντινουπολίτικα σύνολα, όπως της Μονής της Χώρας και της Μονής Παμμακαρίστου, αλλά τεχνοτροπικά ο εκφραστικός ρεαλισμός που κυριαρχεί σκιαγραφεί το καλλιτεχνικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης.
Την περίοδο 1520-1530 ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί με την επωνυμία Σοούκ Σου Τζαμί (τζαμί του κρύου νερού).
___
(φωτογραφίες: Αλεξία Χ.)

Ακολούθησέ μας....

Κοινοποίησέ το....

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο