ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΟΣΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΜΑΪΟΥ
Αρχιμανδρίτη Νικάνορα, Καθηγουμένου της Ι.Μ. Αγίας Τριάδος Σπαρμού
Ὁ Νῶε μετά τόν κατακλυσμό
(Γέν. 9, 1-28)
Α΄ Ἡ ἱστορία
Μετά τόν μεγάλο κατακλυσμό, ὅταν τά νερά ὑποχώρησαν καί ἡ κιβωτός στάθηκε στή γῆ, ὁ Νῶε καί ἡ οἰκογένειά του βγῆκαν ἀπό αὐτή μέ εὐγνωμοσύνη πρός τόν Θεό. Ὁ κόσμος εἶχε καθαριστεῖ ἀπό τήν ἁμαρτία καί τή διαφθορά, καί τώρα ξεκινοῦσε μιά καινούργια ἀρχή γιά τήν ἀνθρωπότητα. Ὁ Θεός εὐλόγησε τόν Νῶε καί τά παιδιά του καί τούς ἔδωσε ἐντολή νά αὐξηθοῦν καί νά γεμίσουν τή γῆ. Τούς ἔδωσε ἐξουσία πάνω στή δημιουργία καί τούς ἐπέτρεψε νά τρέφονται ὄχι μόνο μέ φυτά, ἀλλά καί μέ ζῶα, θέτοντας ὅμως ἕνα βασικό ὅρο: νά σέβονται τή ζωή καί νά μήν τρῶνε αἷμα, γιατί τό αἷμα εἶναι σύμβολο τῆς ζωῆς.
Ὁ Θεός ἐπίσης ὅρισε: ὅποιος ἀφαιρεῖ ἀνθρώπινη ζωή, θά δώσει λόγο γι’ αὐτό. Ἔτσι, ὑπογράμμισε τήν ἀξία τοῦ ἀνθρώπου, πού εἶναι πλασμένος «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ». Στή συνέχεια, ὁ Θεός ἔκανε μιά διαθήκη, δηλαδή μιά ἱερή συμφωνία, ὄχι μόνο μέ τόν Νῶε καί τήν οἰκογένειά του, ἀλλά καί μέ ὅλη τή δημιουργία. Ὑποσχέθηκε ὅτι δέν θά ξανακαταστρέψει τή γῆ μέ κατακλυσμό. Ὡς σημεῖο αὐτῆς τῆς διαθήκης ἔδωσε τό οὐράνιο τόξο. Κάθε φορά πού θά ἐμφανίζεται στόν οὐρανό, θά θυμίζει τήν ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ καί τήν ἀγάπη Του πρός τόν κόσμο.
Μετά ἀπό αὐτά, ἡ ζωή συνεχίστηκε. Ὁ Νῶε ἄρχισε νά καλλιεργεῖ τή γῆ καί φύτεψε ἕνα ἀμπέλι. Κάποια στιγμή ἤπιε ἀπό τό κρασί πού παρήγαγε, μέθυσε καί χάνοντας τόν ἔλεγχο τοῦ ἑαυτοῦ του κοιμήθηκε γυμνός μέσα στή σκηνή του. Ὁ νεότερος ἀπό τούς γιούς του, ὁ Χάμ, εἶδε τήν κατάσταση αὐτή καί ἀντί νά τή σεβαστεῖ καί νά τήν καλύψει, βγῆκε καί τό εἶπε κοροϊδευτικά στούς ἀδελφούς του.
Οἱ ἄλλοι δύο γιοί, ὁ Σήμ καί ὁ Ἰάφεθ, ἔδειξαν διαφορετική στάση. Πῆραν ἕνα ἔνδυμα, τό ἔβαλαν στούς ὤμους τους καί, περπατώντας πρός τά πίσω γιά νά μή δοῦν τή γύμνια τοῦ πατέρα τους, τόν σκέπασαν μέ σεβασμό καί διακριτικότητα. Ὅταν ὁ Νῶε συνῆλθε καί κατάλαβε τί εἶχε συμβεῖ, εὐλόγησε τόν Σήμ καί τόν Ἰάφεθ γιά τή σωστή τους στάση, ἐνῶ καταράστηκε τόν γιό του Χάμ, τόν Χαναάν (καί κατ’ ἐπέκτασιν ὅλους τούς ἀπογόνους τοῦ Χάμ), ὡς συνέπεια τῆς ἀσέβειας πού ἐκδηλώθηκε.
Β΄ Πνευματικά διδάγματα
- Ἡ νέα ἀρχή καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ
Ὁ Θεός μετά τόν κατακλυσμό δέν ἐγκαταλείπει τόν ἄνθρωπο, ἀλλά τοῦ δίνει μιά νέα εὐκαιρία. Αὐτό δείχνει ὅτι τό ἔλεός Του εἶναι μεγαλύτερο ἀπό τήν ἀνθρώπινη ἁμαρτία. Στή ζωή μας, ὅσο κι ἄν πέσουμε, ὑπάρχει πάντοτε ἡ δυνατότητα ἐπιστροφῆς. Ὁ Θεός δέν θέλει τήν καταστροφή μας, ἀλλά τή σωτηρία μας. Κάθε «νέα ἀρχή» στή ζωή μας εἶναι δῶρο Θεοῦ.
- Ἡ ἀξία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς
Ἡ ἐντολή νά μήν ἀφαιρεῖται ἡ ἀνθρώπινη ζωή δείχνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἱερός, γιατί εἶναι πλασμένος «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ». Αὐτό μᾶς καλεῖ νά σεβόμαστε ὄχι μόνο τή ζωή τῶν ἄλλων, ἀλλά καί τήν ἀξιοπρέπειά τους. Ἡ βία, ἡ κακία, ἀκόμη καί ὁ λόγος πού πληγώνει, εἶναι ἀντίθετα πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἀγάπη καί ὁ σεβασμός πρός τόν συνάνθρωπο εἶναι βασικά στοιχεῖα τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
- Ἡ διαθήκη καί ἡ πίστη στόν Θεό
Τό οὐράνιο τόξο εἶναι σημεῖο τῆς ὑπόσχεσης τοῦ Θεοῦ ὅτι δέν θά ἐγκαταλείψει τόν κόσμο. Αὐτό μᾶς θυμίζει ὅτι ὁ Θεός εἶναι πιστός στίς ὑποσχέσεις Του. Ἀκόμη καί ὅταν ἐμεῖς Τόν ξεχνᾶμε, Ἐκεῖνος δέν μᾶς ξεχνᾶ. Ἡ πίστη μας δέν πρέπει νά βασίζεται μόνο στίς καλές στιγμές, ἀλλά καί στίς δυσκολίες, γνωρίζοντας ὅτι ὁ Θεός παραμένει πάντα κοντά μας.
- Ὁ σεβασμός πρός τούς γονεῖς καί τόν πλησίον
Ἡ στάση τῶν παιδιῶν τοῦ Νῶε δείχνει δύο δρόμους: τῆς ἀσέβειας καί τοῦ σεβασμοῦ. Ὁ Χάμ ἐκθέτει τόν πατέρα του, ἐνῶ ὁ Σήμ καί ὁ Ἰάφεθ τόν τιμοῦν. Στή ζωή μας, καλούμαστε νά καλύπτουμε τίς ἀδυναμίες τῶν γονέων μας, ἀλλά καί τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, μέ ἀγάπη καί διακριτικότητα, καί ὄχι νά τούς διασύρουμε. Ὁ σεβασμός πρός τούς γονεῖς καί πρός κάθε ἄνθρωπο εἶναι θεμέλιο τῆς χριστιανικῆς ζωῆς.
- Ἡ ἀνθρώπινη ἀδυναμία καί ἡ ἀνάγκη ἐγρήγορσης
Ἀκόμη καί ὁ δίκαιος Νῶε ἔπεσε σέ σφάλμα. Αὐτό μας διδάσκει ὅτι κανείς δέν εἶναι ἄτρωτος. Ἡ πνευματική ζωή ἀπαιτεῖ ταπείνωση καί προσοχή. Δέν πρέπει νά κατακρίνουμε εὔκολα τούς ἄλλους, ἀλλά νά θυμόμαστε τίς δικές μας ἀδυναμίες. Ἡ ἐγρήγορση, ἡ προσευχή καί ἡ μετάνοια εἶναι τα μέσα γιά νά παραμένουμε κοντά στόν Θεό.
Ἡ ἱστορία τοῦ Νῶε μετά τόν κατακλυσμό δέν εἶναι ἁπλῶς μιά ἀφήγηση, ἀλλά μιά σύνοψη τῆς πορείας καί τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Μᾶς δείχνει τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τήν ἀξία τοῦ ἀνθρώπου καί τήν εὐθύνη μας ἀπέναντι στούς ἄλλους. Μέ ὁδηγό αὐτή τή σύνοψη, καλούμαστε νά ζοῦμε μέ πίστη, σεβασμό καί ταπείνωση, ὥστε νά πορευόμαστε στή ζωή μέ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.
